नवजात बाळ त्यांच्या झोपेत हसतात का?

झोपेत असताना बाळ सतत का हसतं?

ना कोणतं टेन्शन, ना कसली चिंता, अगदी सुखी माणसासारखं छानपैकी गाढ झोपेत असणाऱ्या लहान मुलांकडे पाहून तुम्हाला एक प्रश्न नक्कीच पडत असेल की झोपेत ही लहान मुलं सतत हसत का असतात? त्यांना स्वप्न पडतात का? किंवा त्यांना झोपेत काही कॉमेडी गोष्टी दिसतात का? म्हणून ते हसत असतात का? असे सुद्धा प्रश्न तुमच्या मनात कधी न कधी आले असतील. अनेक महाराष्ट्रियन समाजात जुन्या जाणत्या लोकांना हा प्रश्न विचारताच ते उत्तर देतात की सटवाई वा सटवी त्या बाळाला हसवते आहे.

साहजिकच आजच्या विज्ञानाने पुढारलेल्या युगामध्ये आपल्याला ही गोष्ट पटत नाही, कारण सटवी त्या बाळाला हसवते आहे ही गोष्ट कोणी सिद्ध करून दाखवत नाही.

झोपेत का हसते बाळ?

नवजात बाळ कोणत्याही बाहेरील कारणामुळे हसत नाही. त्याच्या हसण्याचे कारण त्याच्या शरीरातच दडलेले असते. एका विशिष्ट मस्तिष्किय क्रियेमुळे बाळ हसत असते. अर्थात मेंदूतील एका ठराविक कार्याचा हा प्रभाव असतो. रॅपीड आय मुव्हमेंट ही एक विशिष्ट स्टेज असते ज्यात आपण स्वप्न पाहतो आणि त्याचं स्वप्नाच्या प्रतिक्रियेमध्येच बाळ हसत असते. पण हे कोडं मात्र अजूनही कोणाला उलगडता आलेलं नाही की बाळ नक्की स्वप्नात काय पाहून हसत असते. कारण तसं तंत्रज्ञान वास्तविक जीवनात अजून विकसित झालेलं नाही आणि जन्मत: बाळ बोलू शकत नाही. त्यामुळे याचा छडा लावणे काहीसे अशक्य आहे.

भावना विकसित झाल्याने

एक लक्षात घ्या की जन्मलेले बाळ सुद्धा एक सजीव जीव आहे आणि प्रत्येक मनुष्यासारखीच त्याची सुद्धा जडणघडण आहे. फक्त तो विकसित टप्प्यात आहे. मात्र त्याची भावनिक आणि मानसिक स्थिती प्रौढ व्यक्ती सारखीच असते. बाळाच्या मेंदूत सुद्धा दिवसभर घडणाऱ्या गोष्टी साठवल्या जातात आणि रॅपीड आय मुव्हमेंटच्या स्थितीमध्ये गेल्यावर त्याला त्या गोष्टी आठवतात. ज्या प्रकारे मोठ्या लोकांना दिवसभरात घडणाऱ्या गोष्टींनुसार स्वप्ने दिसतात तशीच स्वप्ने बाळालाही दिसत असावीत असे जाणकारांचे मत आहे आणि त्या गोष्टी मुळेच बाळ मध्ये मध्ये हसत असावे.

गॅस पास केल्याने

असे म्हणतात की बाळ 3 ते 4 महिन्यांचे झाल्यावर दुसऱ्यांना पाहून हसू लागतात. मात्र बाळ जन्मानंतर काहीच आठवड्यांमध्ये हसू लागले तर त्यामागे गॅस पास करणे हे कारण असू शकते. मात्र हा केवळ एक तर्क आहे. यावर कोणतेही ठोस वैज्ञानिक संशोधन उपलब्ध नाही. असे म्हणतात की गॅस पास केल्याने बाळाला आराम मिळतो आणि त्यामुळे त्याला चांगले वाटते आणि म्हणून बाळ हसू लागते. हे कारण काहीसे हास्यास्पद वाटत असले तरी हे मानणारा एक मोठा गट सुद्धा आहे बरं का!

आरईएम स्‍लीप सायकल

आरईएम स्‍लीप सायकल हे सुद्धा बाळाच्या हसण्यामागचे कारण मानले जाते. आरईएम स्‍लीप सायकलमध्ये काही सायकोलॉजिक बदलांमुळे रिफलेक्स ट्रिग्र होतात. यापैकीच एक हसणे सुद्धा असू शकते. आरईएम स्‍लीप फेज सुद्धा रॅपीड आय मुव्हमेंटमुळे होऊ शकते. त्यामुळच असे मानण्यास वाव आहे की बाळ आरईएम स्‍लीप सायकलमध्ये असल्याने हसत असावं. यावर अनेक उत्सुक संशोधक अभ्यास करत असून हा एक रंजक विषय असल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे. याचा योग्य प्रकारे अभ्यास केल्यास लहान मुलांना अधिक चांगल्या पद्धतीने समजण्यास मदत होऊ शकते.

इतर वैद्यकीय कारणे

काही दुर्मिळ प्रकरणांमध्ये झटके येत असल्याने सुद्धा बाळ हसत असते. जर तुम्हाला बाळाच्या वजनात कमतरता जाणवत असेल, झोपताना बाळाला त्रास होतोय असे दिसत असले, त्याला वारंवार झटके येत असतील, उगाच कारण नसताना बाळ हसत असेल तर तुम्ही एकदा डॉक्टरांना जरूर भेटावे आणि या समस्या त्यांना सांगाव्यात. तर मंडळी आता तर तुम्हाला समजले असेल की बाळ झोपेत का हसतं. बाळाच्या त्या निरागस चेहऱ्यामध्ये खूप ताकद असते. जेव्हा तुम्ही त्याचं ते एक हास्य पाहता तेव्हा तुमचा थकवा, तणाव, टेन्शन सगळं काही कुठल्या कुठे पळून जातं. म्हणून आता मनात येणारे प्रश्न दूर करा आणि बाळाची स्माईल एन्जोय करा.